ÖNÜMÜZDEKİ ASIL MESELE: 4. BÜYÜK ENDÜSTRİ (SANAYİ) DEVRİMİ
  • Reklam
Umut Berhan Şen

Umut Berhan Şen

Umut Berhan Şen

ÖNÜMÜZDEKİ ASIL MESELE: 4. BÜYÜK ENDÜSTRİ (SANAYİ) DEVRİMİ

11 Aralık 2017 - 14:58

Sanayi Devrimi kavramı, Avrupa'da 18. ve 19. yüzyıllarda yeni buluşların üretime olan etkisi ve buhar gücüyle çalışan makinelerin makineleşmiş endüstriyi doğurması, bu gelişmelerin de Avrupa'daki sermaye birikimini arttırması olarak adlandırılmaktadır. Sanayi Devrimi ilk olarak İngiltere'de yürürlülüğe girmiş, ardından Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Japonya'ya sonrasında da bütün dünyaya yayılmıştır. Bilindiği üzere Tarih boyunca dört büyük Sanayi Devrimi yaşanmıştır. Su ve buhar gücünün daha verimli kullanılmasını sağlayan mekanik tezgahların bulunması; Henry Ford'un üretim bandı tasarımı ve elektriğin seri üretimde kullanılmaya başlanması, üretim hattının geliştirilmesi; 1970'lerde üretimde mekanik ve elektronik teknolojilerin yerini dijital teknolojiye bırakmasına sebep olan programlanabilir makinelerin kullanılmaya başlanmasıyla gerçekleşmişlerdir. Günümüz dünyası ABD'nin öncülüğünde bu Endüstri devrimin içindedir. Dördüncü ve son büyük sanayi devrimi ise makalemizin konusunu oluşturan güncel ve endüstriyel bir strateji plânı şeklinde henüz yeni gelişmekte olan bir süreçte oluşumuna devam etmektedir.

1.Nedenleri ve Sonuçları : -Hızlı nüfus artışı en önemli nedenlerindendir. (Özellikle 16. yüzyıldan başlayarak Avrupa'nın nüfusu hızla artmıştır.) -Tarımdaki gelişmeler bu sektördeki nüfus ihtiyacını azaltarak bu nüfusun kentlere göç etmesine neden olmuş ve bunun sonucunda kent sanayisine hazır işgücü oluşmaya başlamıştır. -Yaşam düzeyinin hızla yükselmesi sonucu lüks sayılan şeker, kahve, çay gibi mallar artık orta sınıf ve alt sınıflar için doğal bir gereksinme olmaya başlamıştır. Dolayısıyla tüketim malı talebini artış göstermiştir. -Geniş çaplı yağmalar, sanayi devriminin en önemli finans kaynağı olmuştur. Gerek İspanyollar tarafından yağmalanan Orta Amerika altınları, gerekse de İspanyol gemilerini vuran, yağmacıları yağmalayan İngiliz gemileri, Avrupa'ya tonlarca altın taşımıştır. Bütün bunlar 16. ve 17. yüzyıllarda, sanayi devrimine götüren süreçleri desteklemiştir. -Hindistan'da 23 Haziran 1753 tarihinde, Fransız birliklerini savaş alanında yenen İngilizler (Plessey Savaşı), Babür imparatorlarının devasa hazinesine el koymuşlardı. Bu hazinenin İngiltere'ye taşınmasıyla bu ülke ekonomisinde ortaya çıkan para ve finans olanaklarının, dokuma ve buhar makineleriyle ilgili tüm teknik buluşların 1758-1791 tarihleri arasında gerçekleşmesini açıklamada birincil argüman olduğu söylenebilir.18. ile 19. yüzyıllar arası olusmustur. -Sömürgeciliğin Doğuşu: Avrupa ülkeleri yeni koloniler oluşturarak buradan getirdikleri malları sanayide kullanmaya başlayıp, işleyerek bu malları tekrar sömürgelere satmışlardır. -Bankacılık ve sigortacılık çalışmalarının önemi artmıştır. -Küçük burjuvazinin gelişmesi ve orta sınıfın zenginleşmeye başlaması bir itici kuvvet olmuştur. -Kapitalizm: Orta sınıfın zenginleşmesi sürecine paralel olarak kapital birikimi oluşmaya başlamıştır. Dolayısıyla yeni yatırım alanları aranmaya başlanmıştır. - Ulaşımda ve teknolojide olağanüstü gelişmeler meydana gelmiştir. - Bilimlik yöntem ve akılcı düşünme ilkelerinin bilimleri ortaya çıkarması ve teknolojik gelişmeleri etkilemesi Sanayi Devriminin gerçekleşmesinin en önemli nedenidir. -Fransız İhtilali aracılığıyla sanayi toplumuna uygun siyasal bir yapılanmanın temelleri atılmıştır.

  1. Sanayi Devriminin Meydana Getirdiği Teknolojik Gelişmeler

Buharlı makine: Sanayi devriminin en önemli gelişmelerinden birisi buharlı makinenin icadıdır. 1763'de James Watt, İskoçya'da buharla çalışan makineyiicat etmiştir. Bu makinenin gelişmiş biçimi, makine çağının gerçek başlangıç noktasını oluşturmaktadır. 1807'de Robert Fulton adındaki Amerikalı buharlı makineyi gemilere uygulamıştır. 1840'da ise ilk düzenli okyanus ötesi buharlı gemi seferleri başlamıştır. 1812tarihinde ilk kez buharlı makine lokomotiflerde kullanılmaya başlanmıştır. 1844'de Samuel Morse Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk ticaret amaçlı telgraf servisini kurarak kamuoyunun kullanımına sunmuştur. 1876'da Alexander Graham Bell telefonu icat etmiştir. Tarım teknolojisinde büyük gelişmeler görülmüştür. Almanya bu alandaki gelişmelere öncülük yaparak pancardan şeker üretme tekniğini bulmuştur. Bir başka Alman kimyager suni gübreyi üretmiştir. 1834'de bir Amerikalı mühendis bir biçerdöver icat etmiştir. 1870'lerden sonra konserve yiyecek imalatı çok süratli bir şekilde artmıştır. 1830–1860 arasında İngiltere'de daha etkili maden çıkarım yöntemlerinin geliştirilmesine paralel olarak kömür üretimi hızla artmıştır. Çünkü kaliteli demir ve çelik talebi bu yöntemler sayesinde kolayca karşılanabilmiştir. Bu üretim sayesinde 1800–1830 arasında köprü, kanal, demiryolu vb. gibi inşaatlar hızla artmıştır. 1850'lere kadar genelde İngiltere'nin tekelinde olan sanayi devrimi, bu tarihten sonra tüm Avrupa'ya ve Amerika Birleşik Devletleri'ne yayılmıştır.

  1. Sanayi Devriminin İkinci Safhası

Sanayi devriminin ikinci safhasında (1870'ler sonrası) temel hammadde ve enerji kaynaklarında değişiklik ortaya çıkmıştır. Kömür ve demirin yanında çelik, elektrik, Petro-kimyasal maddeler de üretim sürecine sokulunca endüstrileşme günümüzdeki işlerlik haline bu süreçte ulaşmaya başlamıştır. Demir, endüstri devriminin birinci aşamasında büyük ama başat olmayan bir rol oynamıştır. İkinci aşamasında ise çelik tam anlamıyla her alana egemen hale gelmiştir. Çeliğin en önemli yararı demiryollarında görülmektedir. Çelik sayesinde gelişen demiryolları Birinci Dünya Savaşı'nda savaşan devletlere temel lojistik desteği sağlamıştır.

  1. Sanayi Devriminin Üçüncü Safhası

Bilgisayarın keşfinin ve ileri teknolojik gelişmeler Sanayi Devriminin üçüncü safhasını oluşturmaktadır.

(Devam edecek.)

 

YORUMLAR

  • 2 Yorum
  • Eşref baysal
    1 yıl önce
    Umut bey tebrikler türkiye 4. Sanayi çagını yakslaması için neler yapmalı lütfen onlarıda araltırıp yazarsan ülkeye faydalı bir ışık tutmuş olursun
  • Tuncer kırhan
    1 yıl önce
    Harikulade bir çAlışma eline sağlık önemli bir konuyu güncelemişsin ayın 16 sonda saat birde dedemanda Selçuk abinin derneğinin Karabağ anıtları üzerine bir top***tısı var katılmamı isterim

Son Yazılar